Avropa Mərkəzi Bankından sərt gediş: Uçot dərəcəsi 2023-cü ildən bəri ilk dəfə qaldırıldı

İQTİSADİYYAT | 11 İyun 2026

Avropa Mərkəzi Bankı (AMB) artan inflyasiya risklərinə qarşı mübarizə çərçivəsində baza faiz dərəcəsini artırmaq qərarına gəlib. Bu, 2023-cü ilin sentyabr ayından etibarən Avrozonada qeydə alınan ilk faiz artımı kimi tarixə düşüb.

Rəhbər Şuranın yekdil qərarına əsasən, əsas faiz dərəcəsi 0,25 faiz bəndi artırılaraq 2,25% səviyyəsində müəyyən edilib. Bankın bu addımı analitiklərin və bazar iştirakçılarının əvvəlcədən verdiyi proqnozlarla tam olaraq üst-üstə düşür.

AMB-nin bu qərarının arxasında dayanan əsas amillər və iqtisadi təsirlər aşağıdakılardır:

 İnflyasiya təzyiqi və Neft amili: Faizlərin qaldırılması birbaşa olaraq Körfəz regionunda cərəyan edən hərbi münaqişələrlə əlaqələndirilir. Regiondakı gərginlik qlobal neft qiymətlərini sıçradıb ki, bu da Avrozonada inflyasiyanı yenidən alovlandırıb.

 Hədəfdən yayınma: Avropa İttifaqının Statistika İdarəsinin (“Avrostat”) may ayı üzrə açıqladığı ilkin rəqəmlərə görə, istehlak qiymətləri indeksi 3,2 faizə yüksəlib. Bu göstərici Mərkəzi Bankın əsas hədəfi olan 2 faizlik nominal həddi əhəmiyyətli dərəcədə üstələyir.

 Bədbinləşən iqtisadi proqnozlar: AMB faiz qərarı ilə paralel olaraq Avrozona üçün iqtisadi artım gözləntilərində də düzəlişlər edib. Mart ayında 2026-cı il üçün 0,9% olaraq ehtimal edilən iqtisadi artım proqnozu aşağı çəkilərək 0,8%-ə endirilib.

Qərara reaksiyalar birmənalı deyil

Mərkəzi Bankın inflyasiyanı cilovlamaq məqsədi daşıyan bu addımı bəzi dairələrdə ciddi narazılıq doğurub. Avropanın aparıcı biznes assosiasiyaları və həmkarlar ittifaqları qərarı kəskin tənqid edərək bildiriblər ki, kreditlərin bahalaşması onsuz da kövrək olan iqtisadi artım tempinə və inkişafa əlavə ağır təzyiq yaradacaq. İşgüzar dairələr bu addımın investisiyaları ləngidəcəyindən narahatdırlar.