Aİ-nin yeni miqrasiya qaydaları qüvvəyə mindi: sığınacaq prosedurları sərtləşdirilir
Brüssel/Berlin — Avropa İttifaqında (Aİ) illərdir hazırlanan yeni miqrasiya və sığınacaq sistemi iyunun 12-dən etibarən qüvvəyə minib. Yeni qaydalar Aİ-nin xarici sərhədlərində nəzarətin gücləndirilməsini və əsassız hesab edilən sığınacaq müraciətlərinin daha sürətli araşdırılmasını nəzərdə tutur.
Aİ-nin Daxili İşlər və Miqrasiya üzrə komissarı Magnus Brunner bildirib ki, yeni sistem İttifaqın xarici sərhədlərində nəzarəti artıracaq. Almaniyanın daxili işlər naziri Alexander Dobrindt isə dəyişiklikləri ölkənin və Avropanın miqrasiya siyasətində “əhəmiyyətli dönüş” kimi qiymətləndirib.
Yeni Ümumi Avropa Sığınacaq Sisteminə (CEAS) əsasən, Aİ-yə daxil olmaq istəyən sığınacaq axtaran şəxslər əvvəlcə sərhəddə ilkin yoxlamadan keçəcəklər. Sığınacaq alma ehtimalı aşağı hesab edilən ölkələrdən gələn şəxslər üçün isə sürətləndirilmiş prosedurlar tətbiq olunacaq.
Bu kateqoriyaya Pakistan, İran, Rusiya, Türkiyə, Venesuela, Nigeriya və Konqo Demokratik Respublikası kimi ölkələrdən gələn müraciətçilər daxil edilə bilər. Aİ statistikasına görə, bu ölkələrdən olan şəxslərin sığınacaq müraciətlərinin müsbət nəticələnmə faizi aşağıdır.
Yeni qaydalara əsasən, rədd cavabı alan şəxslərin geri göndərilməsi prosesinin maksimum 12 həftə ərzində həyata keçirilməsi nəzərdə tutulur. Eyni zamanda, Aİ “təhlükəsiz ölkələr” siyahısını genişləndirməyi planlaşdırır ki, bu ölkələrdən gələn müraciətlər daha sürətli şəkildə qiymətləndirilsin.
Ekspertlər effektivliyə şübhə edir
Miqrasiya eksperti və European Stability Initiative qurumunun rəhbəri Gerald Knaus yeni sistemin problemləri tam həll edəcəyinə şübhə ilə yanaşır.
Onun fikrincə, əsas çətinlik müraciətlərin ilkin qiymətləndirilməsində deyil, rədd qərarından sonra şəxslərin mənşə ölkələrinə geri qaytarılmasındadır.
Knaus bildirib ki, bir şəxsin sığınacaq hüququ olmadığı müəyyənləşdirilsə belə, deportasiya prosesinin praktiki icrası hələ də mürəkkəb olaraq qalır.
Aİ ölkələri arasında yeni paylaşdırma mexanizmi
İslahat çərçivəsində Aİ ölkələri arasında “məcburi həmrəylik” mexanizmi də tətbiq ediləcək. Bu sistemə görə, üzv dövlətlər miqrasiya təzyiqi ilə üzləşən ölkələrə dəstək verməli və müəyyən sayda sığınacaq müraciətçisini qəbul etməlidirlər.
Lakin mexanizmin necə işləyəcəyi ilə bağlı suallar qalır. Polşa və Macarıstan isə bu sistemdə iştirak etməyə qarşı çıxırlar.
Almaniya hökuməti isə əlavə sığınacaq müraciətçilərinin qəbul imkanlarının məhdud olduğunu bildirir və mövcud miqrasiya yükünün artıq yüksək olduğunu qeyd edir.
Almaniyada müraciətlərin azalması
Son iki ildə Almaniyada və ümumilikdə Aİ-də yeni sığınacaq müraciətlərinin sayı azalıb. Almaniya hakimiyyəti bunu sərhəd nəzarətinin gücləndirilməsi ilə əlaqələndirir.
Bununla belə, bəzi ekspertlər hesab edir ki, azalmada əsas faktor Suriyadakı siyasi dəyişikliklər olub. Onların fikrincə, Suriyada hakimiyyət dəyişikliyindən sonra Avropaya yönələn miqrasiya axını zəifləyib.
Yeni sistemin tətbiqi mərhələsi başlayır
Avropa Komissiyası bildirir ki, CEAS islahatları uzunmüddətli prosesdir və yeni qaydaların tam tətbiqi üçün üzv ölkələr əlavə hazırlıq görməlidir.
Almaniyanın Miqrasiya və Qaçqınlar üzrə Federal İdarəsi (BAMF) yeni sistemin əlavə texniki hazırlıq və əməkdaşların təlimini tələb etdiyini açıqlayıb.
Yeni qaydalar çərçivəsində Almaniyada rədd edilmiş sığınacaq müraciətçilərinin ilk giriş ölkələrinə qaytarılması üçün xüsusi “qaytarılma mərkəzləri”nin yaradılması da planlaşdırılır. Hazırda ölkədə bu tip yalnız bir neçə mərkəz fəaliyyət göstərir.
Aİ rəsmiləri hesab edir ki, yeni miqrasiya sistemi sərhəd nəzarətini gücləndirəcək və əsassız müraciətlərin sayını azaldacaq. Tənqidçilər isə əsas problemin deportasiya mexanizmlərinin işləkliyində qaldığını bildirirlər.
