1 iyun 2023-cü il tarixdə Bakı Şəhəri Səbail Rayon Məhkəməsi Həmzə Məmmədlinin istintaq müddətində 28 sutka müddətinə həbs edilməsi barədə qərar çıxarıb.
İstintaq zamanı həbs müddəti sonradan bir neçə dəfə uzadılıb.
Prosesdə Həmzə Məmmədli elan olunmuş ittiham üzrə özünü təqsirli bilməyib və məhkəmədən müstəntiqin vəsatətinin və prokurorun həbs-qətimkan tədbirinin seçilməsi ilə bağlı vəsatətinin təmin edilməməsini istəyib.
Hökm: 7 yanvar 2025-ci ildə Bakı Şəhər Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin hökmü ilə 6 il müddətinə azadlıqdan məhrum edilib. Hakim: Səbuhi Hüseynov Saxlanılan yer: Dövlət Təhlükəsizliyi Xidmətinin 220 saylı İstintaq Təcridxanası Nəticə: Həmzə Məmmədli (1991-ci il təvəllüdlü) Azərbaycanı tərk edərək 2015-ci ildə Almaniyaya köçüb.
Orada tibb üzrə diplom aldı.
2022-ci ilin dekabrında o, Almaniya vətəndaşlığını aldı.
2023-cü ilin fevral ayından Kaiserslautern klinikalarından birində həkim köməkçisi kimi çalışır.
2023-cü il iyunun 1-də H.Məmmədli Almaniyadan Azərbaycana qayıdıb və dərhal Azərbaycan Dövlət Təhlükəsizliyi Xidmətinin (DTX) əməkdaşları tərəfindən hava limanında saxlanılıb.
Bir gün sonra onun valideynləri oğlunun SSS-ə müraciət etməsini öyrənməyə çalışdılar.
Orada təyin olunmuş dövlət vəkili onlara bildirdi ki, hələ 2018-ci ildə DTX Həmzə Məmmədliyə qarşı cinayət işi açıb və onu 2018-ci ilin iyulunda Gəncədə baş vermiş hadisələrə dəstək verməkdə ittiham edib.
H.Məmmədlinin Azərbaycan hüdudlarından kənarda olması ilə əlaqədar 15 sentyabr 2023-cü il tarixdə DTX cinayət işini dayandırıb və barəsində axtarış elan edib.
Lakin onun saxlanmasından sonra dayandırılmış cinayət işi bərpa olunub.
DTX-nin ittihamına görə, H.Məmmədli Almaniyada yaşayarkən “Avropa Azərbaycanlıları Milli Assosiasiyası Şurası”nın üzvü olub və aktiv siyasi fəaliyyətlə məşğul olub.
Onlar bu birliyin rəhbəri Habil Rzayevlə birgə Facebook-da xüsusi hesab yaradaraq Gəncə şəhərində iğtişaşlara çağırıblar.
Yalnız 2023-cü ilin sentyabr ayının sonunda valideynləri Həmzə ilə görüşə bildilər və o, onlara nə üçün həbs olunduğunu və nədə ittiham olunduğunu başa düşmədiyini söylədi.
O, Almaniyada heç vaxt siyasi fəaliyyətlə məşğul olmayıb, heç bir təşkilatın üzvü olmayıb, Qabil Rzayevlə tanış olmayıb, Gəncə hadisələri ilə bağlı Facebook səhifəsi olmayıb və 2018-ci ilin iyulunda baş vermiş Gəncə hadisələrindən xəbəri olmayıb.
Valideynlərinin dediyinə görə, Həmzə DTX-da ciddi təzyiqlərə məruz qalıb və belə bir vəziyyətdə valideynlərinə “Daha dözə bilmirəm və ittiham olunan hər şeyi boynuma almağa hazıram” deyib.
Həmzə Məmmədlinin qardaşı Ərtoğrul Məmmədov ailəsinin son günə kimi Məhkəmənin ədalətini gözlədiyini dedi: “İnanırdıq ki, ədalət yoxa çıxmayıb, ədalət zəfər çalacaq, öz səhvlərini özləri də anlayacaqlar.
Lakin heç bir ədalətə riayət etmədik”.
Məmmədlinin vəkili Adəm Məmmədov ittihamların sırf fərziyyələrə əsaslandığını və məhkəmədə onun tamamilə dağıldığını deyib: “İttiham tərəfinin məlumatına görə, 2018-ci ildə Gəncə hadisələri ilə bağlı müvəkkilim sosial şəbəkədə guya iğtişaşlara çağırış edib, amma istintaq bunu sübut edə bilməyib.
Onların heç bir sübutu yox idi.
2018-ci ildə Gəncə hadisələri ilə bağlı Facebook-da şərh yazan 32 nəfər ittiham tərəfi tərəfindən dəvət edilib və Həmzə Məmmədlini tanımadıqlarını bildiriblər”. Buna baxmayaraq, Məhkəmə ittiham tərəfinin lehinə qərar çıxarıb və günahsız insanı uzunmüddətli həbsə məhkum edib. 221 QRUP № 12 ÖMÜRLÜK MÜDDƏT EDİLDİ – 12 NƏFƏR ömürlük azadlıqdan məhrumetmə cəzasına məhkum edildi 1993-1997-ci illərdə Azərbaycanın hakim rejimi Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 1993-cü il dekabrın 9-da təsdiq edilmiş Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 1997-ci il dekabrın 9-da təsdiq edilmiş Qarabağ münaqişəsi veteranlarının böyük bir qrupunu – siyasi motivlərlə əsgər və polis əməkdaşlarını ölümə məhkum etdi.
Bütün məhkumlar işgəncələrə məruz qalıb, bəziləri məhkəmədən əvvəl həbsxanada ölüb.
Azərbaycan Respublikasının Parlamenti 1998-ci il fevralın 10-da Azərbaycanda ölüm hökmünü ləğv etmək üçün “Cinayət, Cinayət-Prosessual və İslah-Əmək məcəllələrində dəyişikliklər edilməsi haqqında” qanun qəbul edib.
Bu qanunun 4-cü maddəsində deyilirdi ki, qanun qüvvəyə minənədək ölüm cəzasına məhkum edilmiş şəxslərin cəzası ömürlük azadlıqdan məhrum etmə cəzası ilə əvəz edilsin.
Əslində, ölüm cəzası o vaxt heç bir qanunvericilikdə nəzərdə tutulmayan cəza növü ilə əvəz edilmişdir.
Ömürlük azadlıqdan məhrum etmə cəzasını nəzərdə tutan Azərbaycan Respublikasının yeni Cinayət Məcəlləsi 2000-ci ildə qüvvəyə minib.
2000-ci ilə qədər qüvvədə olan köhnə Cinayət Məcəlləsində ömürlük həbs deyil, ölüm cəzası və maksimum 15 il müddətinə azadlıqdan məhrumetmə cəzası nəzərdə tutulurdu.
Ona görə də 2000-ci ildən əvvəl ölüm cəzasına məhkum edilmiş bütün şəxslər cəzanı 15 il həbslə əvəz etməli və ya yenidən mühakimə etməlidirlər.
Parlamentin qərarı əsasında məhkəmə araşdırması və məhkəmə hökmü olmadan ömürlük həbs cəzasını ölüm cəzası ilə əvəz etmələri qanuni olaraq qanuni deyil.
Azərbaycan 2001-ci ildə Avropa Şurasına üzv olanda Sülh və Demokratiya İnstitutu AŞ ekspertlərinə 716 siyasi məhbusun siyahısını təqdim edib.
Bu siyahıya yuxarıda adı çəkilən 14 nəfər də daxildir.
Onların hamısı siyasi motivlərlə tapılıb.
Xüsusi Polis Dəstəsinin keçmiş üzvləri – 6 nəfər
