Qadını polis bölməsindən Avropanın palçıqlı meşələrinə sürükləyən sistem

Bir qadının öz ölkəsində təhlükəsizlik tapa bilməyib həyatını riskə ataraq sərhədləri aşması hakimiyyətin vətəndaşa münasibətini göstərən ağır mənzərədir. Xanım Mustafayevanın danışdıqları isə ciddi araşdırma və ictimai cavab tələb edir.

Xanım Mustafayevanın bildirdiyinə görə, Xəzər Rayon Polis İdarəsinin 3-cü Polis Bölməsinə “protokol pozuntusu” bəhanəsilə dəvət edildikdən sonra təhqir, hədə-qorxu, psixoloji və fiziki zorakılıqla üzləşib. O, polis polkovniki Ağa Nağızadənin onu təhqir etdiyini, hədələdiyini və üzünə şillə vurduğunu deyir.

Bu iddialar müstəqil və şəffaf şəkildə araşdırılmalıdır. Söhbət vətəndaşın təhlükəsizliyini təmin etməli olan bir qurumda zorakılığa məruz qalması barədə ağır ittihamdan gedir. Polis bölməsi insanın ləyaqətinin alçaldıldığı yerə çevrilirsə, dövlətin hüququ qorumaq iddiası öz mənasını itirir.

Bir qadının üzünə vurulduğu deyilən şillə bütün cəmiyyətə ünvanlanan mesajdır: haqqını tələb edən və sərbəst danışan insan təzyiqlə üzləşə bilər. Bu mesajın qarşısını yalnız məsuliyyət, açıq araşdırma və hüquqi cavab ala bilər. Susqunluq isə cəzasızlıq hissini daha da möhkəmləndirir.

Vətəndə təhlükə, yad sərhədlərdə ölüm riski

Mustafayevanın təsvir etdiyi qaçış yolu başqa bir ağır sualı ortaya qoyur: insan öz vətənində nə qədər müdafiəsiz qalmalıdır ki, palçıqlı meşələri, çayları və təhlükəli sərhəd yollarını daha ümidverici hesab etsin?

Onun bildirdiyinə görə, oktyabrın 12-də Avropaya çatması həyatını xilas etmək üçün keçdiyi təhlükəli yolun nəticəsidir. Belə bir yolun arxasında qorxu, ümidsizlik və öz ölkəsində müdafiə tapacağına inamın itməsi dayanır.

Hakimiyyət vətəndaşın xaricə getməsini müxtəlif siyasi ittihamlarla izah etməzdən əvvəl onun niyə getdiyinə cavab verməlidir. Niyə bir qadın təhlükəsizliyini dövlət qurumlarında axtarmaq əvəzinə, yad ölkələrin meşələrində həyatını riskə atmağa məcbur olduğunu düşünür? Niyə polisə müraciət etmək və ya polis bölməsinə getmək onun üçün qorunmaq deyil, qorxmaq mənasına gəlir?

Rəsmi təriflərin arxasında görünməyən insanlar

Rəsmi çıxışlarda inkişafdan, sabitlikdən, milli-mənəvi dəyərlərdən və qadına hörmətdən danışılır. Ancaq bu sözlərin dəyəri vətəndaşın gündəlik həyatında ölçülür.

Qadına hörmətin ölçüsü təntənəli tədbirlərdə deyilən sözlər deyil, onun polis bölməsində təhlükəsizliyinin və ləyaqətinin qorunmasıdır.

İfadə azadlığına görə təzyiq barədə şikayətlər, hərəkət azadlığının məhdudlaşdırılması və sosial çətinliklərin insanları çıxılmaz vəziyyətə salması barədə məlumatlar cavab tələb edir. Ağır borc və yoxsulluq səbəbindən insanların sağlamlığını təhlükəyə atması, hətta orqanlarını satmağa çıxış yolu kimi baxması barədə iddialar da ayrıca və ciddi araşdırılmalıdır. İnsan faciələrini rəsmi uğur hesabatlarının altında gizlətmək mümkün deyil.

Dövlətin gücü tənqidçinin səsini kəsməsi ilə ölçülmür. Dövlətin gücü vətəndaşın şikayətini dinləməsi, səlahiyyət sahibinin qanunsuz hərəkətini araşdırması və zərərçəkəni qoruması ilə ölçülür.

Cavab verməli olan vətəndaş deyil, hakimiyyətdir

Xanım Mustafayevanın açıqladığı hadisə ilə bağlı aidiyyəti qurumlar konkret cavab verməlidir: bölməyə hansı hüquqi əsasla dəvət olunub? Orada nə baş verib? Kamera görüntüləri varsa, qorunubmu? Zorakılıq iddiası üzrə hansı araşdırma aparılır? Adı çəkilən vəzifəli şəxsin mövqeyi nədir?

Bu sualların cavabı ümumi bəyanatlar və ittihamları gözdən salmaq cəhdləri ola bilməz. İctimaiyyət yoxlanıla bilən məlumat və məsuliyyət tələb etmək hüququna malikdir.

Bir qadının öz ölkəsindən qorxu içində çıxması hakimiyyət üçün nüfuz məsələsindən əvvəl insan həyatı məsələsidir. Vətəndaşı ölkədə saxlamaq üçün onun qarşısına maneə qoymaq yetərli deyil. Ona təhlükəsizlik, hüquq və ləyaqətlə yaşamaq imkanı vermək lazımdır.

Vətəndaşın səsi boğulduqca ölkə sakitləşmir — insanların dövlətə inamı dağılır. Palçıqlı meşələrə aparan yol da məhz bu inamsızlıqdan başlayır.