Azərbaycanla İran arasında gərginlik yaratmaq kimin maraqlarına xidmət edir?!

Ərəstun Oruclu yazır:

CNN tərəfindən yayımlanan reportaja emosional reaksiya verən və dərhal ağlamağa başlayanlara qısa xatırlatma:

Bu məlumatın arxasında heç bir xoş niyyətin olmadığı aydındır. O da aydındır ki, belə materialın dərc edilməsində məqsəd Azərbaycanla İran arasında qarşıdurma yaratmaqdır.

Digər açıq-aşkar məqamlar da var, lakin bununla bağlı başını itirənlər bir növ onlar haqqında susmağa üstünlük verirlər. Bu məqamları aydınlaşdırmaq üçün ən azı iki suala cavab verilməlidir:

1. Niyə bu xüsusi məqalə indi çıxdı?
2. Kimin maraqlarına xidmət edir?

Ancaq görünür, bunlar narahat suallar olduğundan, heç kim cavab axtarmağa ehtiyac duymur. Belə olan halda icazə verin, bu və digər suallara aydınlıq gətirməyə çalışım.

1. Azərbaycan CNN-in yaydığı məlumatı rəsmən təkzib etsə də, nədənsə İsrail tərəfi kanalın sualını cavabsız qoyub.
2. Daha əvvəl İsrail mediasında da oxşar xəbərlər dərc edilmişdi – məsələn, İsrailin kəşfiyyat xidmətləri Mossad və Şin Bet tərəfindən təqdim edildiyi iddia edilən məlumatlara əsaslanan iddialar, İran casusları tərəfindən Azərbaycanda planlaşdırılan terror hücumlarının qarşısı alındı. Lakin o zaman Azərbaycanın dövlət qurumları bu xəbərlərə ümumiyyətlə reaksiya vermədi.
3. CNN, Fox News və CBS ilə birlikdə ABŞ-da ən çox İsrail tərəfdarı olan televiziya kanallarından biridir. Orada çalışan tanınmış jurnalistlər – Volf Blitzer, Ceyk Tapper, Dana Baş və başqaları İsrailə olan sevgilərini gizlətməyə belə çalışmırlar; əksinə, ən gözə çarpan şəkildə nümayiş etdirirlər. Sual olunur: niyə belə yalan xəbərin dərcinin qarşısını almağa çalışmadılar?

Ancaq gəlin bu məqalənin dərci ilə bağlı yuxarıda qaldırdığım iki suala qayıdaq: “Niyə indi?” və “Kimə lazımdır?”

Həm xarici, həm də daxili səbəblərə görə Tramp administrasiyası bütün vasitələrlə İranla müharibənin yenidən artmasının qarşısını almağa çalışır. Bunun bir neçə səbəbi var.

Ağ Ev nəhayət ki, İranın Venesuela olmadığını başa düşdü. Amma əsas səbəb bu deyil. Başlanmış müharibə təkcə ABŞ siyasətində daxili böhran yaratmadı; həm də Vaşinqtonun qlobal maraqlarına və beynəlxalq nüfuzuna sarsıdıcı zərbə vurdu. Birləşmiş Ştatlar artıq regiondakı ənənəvi müttəfiqlərinin əhəmiyyətli bir hissəsini – ərəb monarxiyalarını itirib.

ABŞ hərbi maşınının zəif nöqtələri bütün dünyaya və ilk növbədə Vaşinqtonun qlobal təsir uğrunda mübarizədəki rəqiblərinə göründü. Dünyanı iqtisadi böhran təhlükəsi ilə qarşı-qarşıya qoyaraq, Tramp administrasiyasıhəm də münasibətləri artıq gərgin olan ənənəvi Qərb müttəfiqlərini özündən uzaqlaşdırıb.

Digər səbəbləri də sadalamaq olar, lakin hətta bunlar Vaşinqtonun Tehrana qarşı müharibəni davam etdirməkdə maraqlı olmadığını göstərmək üçün kifayətdir.

Bəs ikinci və ya əslində müharibəyə cavabdeh olan birinci tərəf olan İsrailin mövqeyi necədir? Bu, Trampla Netanyahu arasında son telefon danışığı ilə bağlı mediaya sızan məlumatlardan aydın olub.

Hər iki ölkənin hökumətlərinə yaxınlığı ilə tanınan Axios saytının dərc etdiyi məqaləni nəzərdə tuturam. İsrail hökuməti ilə xüsusilə yaxın əlaqələri olduğu deyilən Barak Ravidin yazdığı həmin məqalədə bildirilirdi ki, telefon danışığı zamanı Donald Tramp İrana qarşı müharibəni davam etdirməkdə israr edən Netanyahuya küçə səviyyəsində söyüşlərlə cavab verib.

Digər şeylər arasında Trampın belə bir ifadə işlətdiyi bildirilir: “Sən dəlisənmi?” Sanki bu azmış kimi, Tramp da dedi ki, bu müharibəyə görə hamı sizə və İsrailə nifrət edir.

Bundan belə nəticəyə gəlmək olar ki, ABŞ administrasiyası İrana qarşı müharibəni davam etdirməkdə maraqlı deyil. Netanyahu isə əksinə, sonsuz müharibəni özü və ölkəsi üçün yeganə çıxış yolu kimi görür.

Beləliklə, ABŞ-ı müharibəni davam etdirməyə sövq etmək mümkün deyilsə, İran və digər dövlətlər arasında gərginlik yaratmaq da daxil olmaqla, digər variantlar nəzərdən keçirilməlidir.

Sual budur: belə bir ssenari kimə lazımdır?

İbtidai yalanlarını davam etdirən Azərbaycan hakimiyyətinin təbliğatçıları Vaşinqtona barmaq göstərməyə çalışırlar.

Niyə Vaşinqton?

Çünki onlara Təl-Əvivə işarə etmək göstərişi verilməyib. Əgər onlar Tel-Əvivi göstərsəydilər, aylardır özlərinin yaydıqları yalanları ifşa edərdilər. Bu yalanlar, əlbəttə ki, ilk gündən bir az intellektə və bir az sağlam düşüncəyə malik olan hər kəs üçün aydın idi.

Nəhayət, özünüzə sual verin: Azərbaycan-İran münasibətlərinə daha çox xələl gətirə bilən nədir – CNN-in yalan xəbəri, yoxsa öldürülmüş iranlı uşaqlara və ölkənin Ali Dini Liderinə yönəlmiş təhqirlər?

Yoxsa bəlkə də bütün sivil dünyanın kəskin etirazını bildirdiyi Fələstin soyqırımına əxlaqsız bəraət qazandırmaq?

Yoxsa yüzlərlə digər oxşar hərəkətlər?

CNN-in yalan xəbəri bir şeydir. Lakin yuxarıda sadalananları edənlər, şübhəsiz ki, CNN deyildilər.