Məhəmməd Mirzəli işi: Fransada çıxarılan hökm beynəlxalq rezonans doğurdu
Fransanın Rennes Assiz Məhkəməsi azərbaycanlı siyasi mühacir və bloqer Məhəmməd Mirzəliyə qarşı 2021-ci ildə baş vermiş hücum işi üzrə hökm çıxarıb. Qərar Avropada siyasi mühacirlərə qarşı zorakılıq və transmilli repressiya halları ilə bağlı ən ciddi məhkəmə qərarlarından biri kimi qiymətləndirilir.
Beynəlxalq “Sərhədsiz Reportyorlar” (RSF) təşkilatı məhkəmənin qərarını Avropa məkanında belə əməliyyatların cəzasız qalmayacağına dair “güclü siqnal” adlandırıb. Təşkilat bildirir ki, iş materialları hücumun təkcə fiziki zorakılıq deyil, həm də Avropada yaşayan müxalif fikirliləri qorxutmaq məqsədi daşıyan siyasi motivli əməliyyat olduğunu göstərir.
“Orta əsr üsulu ilə susdurma cəhdi”
Məhkəmə sənədlərinə əsasən, 2021-ci il 14 martda Mirzəli Fransanın Nantes şəhərində bir neçə nəfər tərəfindən vəhşicəsinə hücuma məruz qalıb. Hücum zamanı ona çoxsaylı bıçaq xəsarətləri yetirilib, hətta dilinin kəsilməsinə cəhd göstərildiyi bildirilir. Hadisə nəticəsində o, ağır vəziyyətdə xəstəxanaya yerləşdirilib.
RSF və digər beynəlxalq qurumlar bu hücumu “Avropada dissidentləri qorxutmaq üçün sifarişli əməliyyat” kimi xarakterizə edir. Məhkəmənin qənaətinə görə, hücumun məqsədi bloqeri “tamamilə susdurmaq” və digər mühacirlərə mesaj vermək olub.
Ağır cəzalar və “şəbəkə” iddiaları
Məhkəmə işi üzrə bir neçə təqsirləndirilən şəxsə uzunmüddətli həbs cəzaları verilib. Ən ağır cəza 30 il müddətinə azadlıqdan məhrumetmə ilə nəticələnib. Digər şəxslərə 13 ildən 25 ilədək həbs cəzaları tətbiq olunub.
İstintaq materiallarında hücumun fərdi deyil, təşkilatlanmış şəbəkə tərəfindən planlaşdırıldığı iddia edilir. Həmin şəbəkənin müxtəlif ölkələr arasında hərəkət etdiyi və logistika dəstəyi göstərdiyi qeyd olunur.
Siyasi motiv və beynəlxalq iddialar
RSF və digər hüquq müdafiə təşkilatları Mirzəliyə qarşı hücumu onun siyasi fəaliyyəti ilə əlaqələndirir. Bildirilir ki, o, Azərbaycan hakimiyyətini və ölkədəki korrupsiya iddialarını tənqid edən çıxışları ilə tanınıb.
İş materiallarında telefon danışıqları və digər sübutların bəzi şəxslərin Azərbaycan dövlət strukturları və SOCAR-la əlaqəli ola biləcəyinə dair iddialar da yer alır. Lakin bu iddialar rəsmi şəkildə təsdiqlənməyib.
“1 milyon avro təklif” iddiası
Məlumatlara görə, Mirzəliyə şikayətini geri götürməsi üçün bir neçə dəfə maliyyə təklifi edilib və bu məbləğin sonradan 1 milyon avroya qədər yüksəldiyi iddia olunur. Bu fakt RSF tərəfindən transmilli təzyiq nümunəsi kimi qiymətləndirilir.
Mirzəlinin vəziyyəti
Məhəmməd Mirzəli 2016-cı ildə Fransada siyasi sığınacaq alıb. Hücumdan sonra o, daimi polis mühafizəsi altında yaşayır və ictimai həyatdan təcrid olunmuş vəziyyətdədir.
O, AFP-yə verdiyi açıqlamada həyatının tam dəyişdiyini bildirərək özünü “azad, lakin təcrid olunmuş şəxs” kimi xarakterizə edib.
Beynəlxalq reaksiyalar
RSF və digər təşkilatlar bu işi Avropada transmilli repressiyalara qarşı “qırmızı xətt” kimi qiymətləndirir və Avropa ölkələrini daha sərt hüquqi və sanksiya mexanizmləri tətbiq etməyə çağırır.
Fransa məhkəməsinin qərarı isə həm Avropada yaşayan mühacirlər, həm də beynəlxalq insan haqları təşkilatları tərəfindən mühüm presedent kimi dəyərləndirilir.
